Bugu ya u vhuyelela u bebiwa: dzinyofho dzo fhiraho, karma, u vhuyelela na ndingo

Bugu ya u vhuyelela u bebiwa ndi zwine na vhala zwino. Reincarnatiopedia i kuvhanganya fhethu huthihi zwoṱhe zwa ndeme nga ha dzinyofho dzo fhiraho: uri u vhuyelela u bebiwa ndi mini, uri vhathu vho fhambanaho vha tenda kha mini, uri vhaḓivhi vho wana mini, uri u vhuyelela murahu zwi itea hani na uri ni nga wana hani mune wa vhutsila ane a amba luambo lwaṋu.

Vhaṅwe vhathu a vha humbuli dzina ḽa mushumo. Fhedzi vha humbula uri “ho vha hu na bugu ya pfunzo ya u vhuyelela u bebiwa”. Ngauralo, siaṱari heḽi ndi muḽango muhulu. U bva henefha ni ḓo kona u swika kha tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe: zwiga, bugu ya maipfi, bugu na bugu ya vhaḓivhi.

Nga u tou pfufhi: zwine zwa wanala kha heyi bugu ya pfunzo

• Pfunzo dzo leluwaho kha mbudziso dza ndeme nga ha u vhuyelela u bebiwa na dzinyofho dzo fhiraho.
• Ṱhoho ya muhumbulo wa u vhuyelela u bebiwa: India, Gerika ya kale, Vhubuddha, Vhu-Kabbalah, Vhuspiriti.
• Ndingo: vhana vhane vha humbula dzinyofho dzo fhiraho, u vhuyelela murahu, “nyofho vhukati ha dzinyofho”.
• Vhaḓivhi vha ndeme na bugu dzavho.
• Bugu ya maipfi: karma, mweya, nyofho yo fhiraho, u vhuyelela murahu, vhureinikarunasioloji.
• Uri ni nga nanga hani mune wa vhutsila na bugu ya vhaḓivhi nga luambo lwaṋu.

U vhuyelela u bebiwa ndi mini?

U vhuyelela u bebiwa ndi muhumbulo wa uri nga murahu ha lufu lwa muvhili, mweya kana muhumbulo wa muthu u bebiwa hafhu, kha muvhili muswa. Maṅwe madzina a zwi fanaho: u vhuyelela u vha muthu, u vhuyelela u bebiwa, u pfulutshela ha mimoya. Kha bugu dza vhusaentsi na vhufilosofi hu wanala ipfi “metempsychosis”.

Nyofho yo fhiraho ndi nyofho ye, hu tendiwa uri, mweya wo i tshila phanda ha heyi ya zwino. U humbula nyofho yo fhiraho ndi zwifanyiso, maḓipfele na nḓivho zwe muthu a si kone u zwi ṱalutshedza nga tshenzhemo ya heyi nyofho.

Zwiṅwe zwo engedzeaho — kha tshiṅwalwa uri u vhuyelela u bebiwa ndi mini na uri saentsi i ḓivha mini nga hazwo na kha tshiṅwalwa tsha wiki «U vhuyelela u bebiwa».

Hune ha tendiwa kha u vhuyelela u bebiwa: ṱhoho ya muhumbulo

Muhumbulo wa u vhuyelela u bebiwa ndi muṅwe wa kale-kale. Wo bvelela kha vhathu vho fhambanaho nga u ḓiimisa.

• India. Kha Vhuhindu, mweya u fhira kha mukhuvha wa u bebiwa na u fa – samsara. Zwine muthu a ita, zwi a vhuyelela khae – heyi ndi karma. Tshipikwa ndi u vhofholowa kha mukhuvha, moksha. Kha Bhagavad-gita ho ambiwa uri: samusi muthu a ambula zwiambaro zwa kale a ambara zwi zwiswa, ngauralo mweya u sia muvhili wa kale wa dzhena kha muswa.
• Vhubuddha. Buddha o funza nga ha u vhuyelela u bebiwa, fhedzi hu si na mweya u sa shandukaho: u bva nyofhoni u ya nyofhoni hu fhira mulambo wa muhumbulo na karma. Tibet u swika na zwino vha kha ḓi toda na u tenda kha u vhuyelela u bebiwa ha vhafunzi, sa tsumbo, Dalai Lama.
• Vhu-Jain na Vhusikh. Na izwi zwi funza nga ha mukhuvha wa u bebiwa na nga ha karma.
• Gerika ya kale. Pythagoras o funza nga ha u pfulutshela ha mimoya. Plato u ṱalutshedza kha «Muvhuso» nganea ya Er – nndwa ye ya vhona mimoya i tshi nanga dzinyofho ntswa.
• Vhu-Kabbalah. Kha vhurereli ha Vhuyuda hu na pfunzo nga ha «gilgul» – mukhuvha wa mimoya.
• Vhadruze vha Vhukati Vhubvaḓuvha vha tenda uri mweya nga murahu ha lufu u bebiwa nga u ṱavhanya kha muthu muswa.
• Vhuspiriti. Fura Allan Kardec nga 1857 o bveledza «Bugu ya Mimoya». Ṋamusi vhuspiriti vhu tandavhuwa zwihulu Brazil.
• Vhathu vhanzhi vha Afrika Vhukovhela na vhathu vha u thoma vha Amerika Devhula na vhone vha tenda uri vho faho vha bebiwa hafhu kha lushaka lwavho.

Kha vhurereli vhuhulu ha Vhukriste na Vhuislam, pfunzo ya u vhuyelela u bebiwa a yo ngo ṱanganedzwa. Fhedzi vhathu vhanzhi vha vhurereli vha kha ḓi takalela yeneyi thero na u vhudzisa mbudziso.

Uri karma na u vhuyelela u bebiwa zwi kwamea hani, vhalani kha tshiṅwalwa karma na u vhuyelela u bebiwa.

Ndingo dzi amba mini?

Vhuṱanzi ha saentsi ho livhaho ha u vhuyelela u bebiwa a vhuho. Fhedzi hu na ndingo dzo guda u humbula ha dzinyofho dzo fhiraho nga vhuḓalo. Ndi heyi milongo miraru ya ndeme.

Vhana vhane vha humbula dzinyofho dzo fhiraho

Ndingo yo ḓivheaho vhukuma yo itwa nga ngaka ya pfungo Ian Stevenson u bva Yunivesithi ya Virginia (USA). U bva nga miṅwaha ya 1960, o dalela shango na u ṅwala nganea dza vhana nga ha dzinyofho dzo fhiraho: India, Sri Lanka, Lebanon, Turkey, Thailand, kha vhathu vha Tlingit Alaska. O ṱola madzina, fhethu na zwiitea zwe vhana vha zwi amba. Kha bugu dzawe hu na zwiitea zwi fhiraho 2500. Bugu ya u thoma ndi «Zwiitea zwa fumi na zwivhili zwi sumbedzaho u vhuyelela u bebiwa» (1966). Kha bugu «U vhuyelela u bebiwa na Vhubiologi» (1997) o vhambedza mavhala a u bebiwa a vhana na mavhadi a vhathu vho faho vhe vhana vha vha vha tshi amba nga havho.

Mushumo wa Stevenson u bveledzwa nga ngaka ya pfungo ya vhana Jim Tucker. Bugu dzawe ndi «Nyofho phanda ha nyofho» na «U vhuyelela nyofhoni». Kanzhi vhana vha thoma u amba nga ha nyofho yo fhiraho vha na miṅwaha ya 2–4, nahone nga miṅwaha ya 6–7 dzenedzi nganea dzi a fhela.

Zwiṅwe zwo engedzeaho: vhana vhane vha humbula dzinyofho dzo fhiraho.

U vhuyelela murahu kha dzinyofho dzo fhiraho

U vhuyelela murahu ndi nḓila ine muthu, a kha ḓi dzikisa, kanzhi nga thuso ya u rothodza, a humbula zwiitea zwa kale, u katela na dzinyofho dzo fhiraho. Nga miṅwaha ya 1970, ngaka ya pfungo Helen Wambach o fara zwigwada zwa u rothodza na vhoḓi vha fhiraho tshigidi. Vhanzhi vho ṱalutshedza hu si dzinyofho dza vhathu vho ḓivheaho, fhedzi dzinyofho dzo leluwaho dza vhalimi na vhaḓiḓi. U vhuyelela murahu ho ḓivhiwa vhukuma nga murahu ha bugu ya ngaka ya pfungo Brian Weiss «Dzinyofho nnzhi, Vhadzivhisi vhanzhi» (1988).

Zwiṅwe zwo engedzeaho: uri u vhuyelela murahu kha dzinyofho dzo fhiraho ndi mini, uri tshiṱoḓo tshi itea hani na tshiṅwalwa tsha wiki «U vhuyelela murahu kha dzinyofho dzo fhiraho».

Nyofho vhukati ha dzinyofho

Ngaka ya u rothodza Michael Newton (1931–2016) o ṱalutshedza hu si dzinyofho dzo fhiraho, fhedzi zwine muthu a humbula nga ha tshifhinga tsha vhukati ha dzone. Bugu dzawe ndi «Lwendo lwa Mimoya» (1994) na «Mbudziso ya Mimoya» (2000). Kha dzone ho bvelela maipfi ane ṋamusi a ḓivhiwa nga vhanzhi: shango ḽa mimoya, tshigwada tsha mimoya, vhalivhisi vha mimuya. Vhagudi vhawe vha lugiselwa nga Yunivesithi ya Newton. Nḓila yawe ya u rothodza, QHHT, yo sikiwa nga Dolores Cannon (1931–2014).

Zwiṅwe zwo engedzeaho: Michael Newton na nyofho vhukati ha dzinyofho, tshiṅwalwa tsha wiki nga ha Michael Newton, nḓila ya Dolores Cannon.

Ngoho nga ha u timatima

Vhaḓivhi vha sa tendiho vha ri: muhumbulo u nga sanganisa mbonelamuhumbulo, bugu dzo vhaliwaho, dzifilimu na vhulivhisi. Nga u rothodza, muthu a nga “humbula” zwe zwa si vheho. Ndi tenda uri izwi zwi tea u ḓivhiwa nga muṅwe na muṅwe. Bugu ya pfunzo yavhuḓi a i fulufhedzisi vhuṱolo. I sumbedza mafhungo, ndingo na mihumbulo yo fhambanaho, nahone ni ḓiita vhukoneli vhaṋu.

Vhaḓivhi vha ndeme na bugu

• Ian Stevenson (1918–2007) – ngaka ya pfungo, Yunivesithi ya Virginia. Zwiitea zwa vhana vhane vha humbula dzinyofho dzo fhiraho. «Zwiitea zwa fumi na zwivhili zwi sumbedzaho u vhuyelela u bebiwa».
• Jim Tucker – ngaka ya pfungo ya vhana, mutsivhudzi wa Stevenson. «Nyofho phanda ha nyofho».
• Helen Wambach (1925–1985) – ngaka ya pfungo. U vhuyelela murahu ha zwigwada na vhoḓi vha fhiraho tshigidi.
• Brian Weiss – ngaka ya pfungo. «Dzinyofho nnzhi, Vhadzivhisi vhanzhi».
• Michael Newton (1931–2016) – ngaka ya u rothodza. «Lwendo lwa Mimoya», «Mbudziso ya Mimoya».
• Dolores Cannon (1931–2014) – ngaka ya u rothodza, muvambi wa nḓila ya QHHT. «Vhukati ha Lufu na Nyofho».
• Hans ten Dam – muḓivhi wa Netherlands na mufunzi wa vhureinikarunasioloji ya u vhuyelela murahu. Zwiṅwe zwo engedzeaho – kha wiki: Hans ten Dam.
• Maris Dreshmanis – mureinikarunasiologi, muvambi wa vhureinikarunasioloji na Reincarnatiopedia. Bugu.

Bugu ya maipfi: maipfi a ndeme

• U vhuyelela u bebiwa – u bebiwa ha mweya kha muvhili muswa nga murahu ha lufu lwa wa kale.
• Karma – mulayo wa tshiitisi na mvelelo: mishumo na maḓipfele a muthu zwi kwama zwiitea na dzinyofho dzawe dza vhufhelo.
• Mweya – tshine tsha kha muthu, nga heyi pfunzo, tshi fhira u bva nyofhoni u ya nyofhoni. Zwiṅwe zwo engedzeaho: uri mweya ndi mini.
• Nyofho yo fhiraho – nyofho ye mweya wa i tshila phanda ha heyi ya zwino.
• U vhuyelela murahu – nḓila ine nga yo muthu a humbula kale, u katela na dzinyofho dzo fhiraho.
• Nyofho vhukati ha dzinyofho – tshifhinga tshine mweya, nga u ṱalutshedza ha Newton, wa tshi fhedza kha shango ḽa mimoya vhukati ha u vhuyelela u vha muthu.
• Vhureinikarunasioloji – nḓila ya mushumo na u humbula ha dzinyofho dzo fhiraho. Ndi nṋe, Maris Dreshmanis, ndo i vhumbaho.
• Mureinikarunasiologi – mune wa vhutsila ane a thusa muthu u humbula dzinyofho dzo fhiraho na u pfesesa uri dzi kwamea hani na heyi ya zwino. Zwiṅwe zwo engedzeaho: mureinikarunasiologi.

Ni nga humbula hani nyofho yo fhiraho na uri ni nga nanga hani mune wa vhutsila?

Ni nga humbula nyofho yo fhiraho nga thuso ya u vhuyelela murahu. Zwi leluwa na u dzikisa u zwi ita na mune wa vhutsila. Ndi hezwi zwine na tea u zwi ita, vhukuma.

1. Vhalani, uri tshiṱoḓo tshi itea hani, u itela u ḓivha uri ni lavhelela mini.
2. Vhulani bugu ya vhaḓivhi ni nange vhane vha amba luambo lwaṋu.
3. Itani tshiṱoḓo na vhaḓivhi vha 3–4. Nga murahu ni nange ane na mu takalela vhukuma, u itela mushumo wo dzikaho na mbudziso dzaṋu.
4. Vhudzisani mune wa vhutsila nga ho livhaho: o guda ngafhi, u na miṅwaha mingana a tshi khou shuma, uri tshiṱoḓo tshi itea hani, tshi ḓura vhugai.

Bugu yashu ya vhaḓivhi i fhambana hani na masiaṱari a zwikolo? Zwikolo zwi sumbedza fhedzi vhagudi vhavho vho fhedzaho. Ndi ngani vha tshi tea u sumbedza vhaṱahe? Fhedzi ri kuvhanganya vhaḓivhi vhoṱhe: vhoṱhe vhane vha amba Tshivenda, vhoṱhe vhane vha amba English, vhoṱhe vhane vha amba Tshaina, u bva kha tshikolo tshiṅwe na tshiṅwe. Zwino kha bugu ya vhaḓivhi hu na vhaḓivhi vha 1334. Ni nanga muṅwe na muṅwe, hu si fhedzi mugudi washu o fhedzaho.

Zwiṅwe zwo engedzeaho: uri ni nga nanga hani muregiresiologi na naa u vhuyelela murahu zwi a vhuya: ngoho na nganea.

Reincarnatiopedia ndi mini?

Reincarnatiopedia ndi bugu ya pfunzo ya nyambo nnzhi nga ha u vhuyelela u bebiwa na dzinyofho dzo fhiraho. Mushumo wo vhumbwa nga nṋe, Maris Dreshmanis. Bugu ya pfunzo i na masiaṱari a nyambo a 317. Hezwi zwi katela zwiga, bugu ya pfunzo ya wiki ya maipfi, girafu ya nḓivho na bugu ya vhaḓivhi. Zwiṅwe zwo engedzeaho nga ha mushumo – kha tshiṅwalwa «Reincarnatiopedia ndi mini?».

Mushumo u khou fhaḓiwa zwino. U fana na nḓu ye ya sa vhe na mafasitere oṱhe. Ni ḓiṅwalise, uri ri kone u ni ramba musi ri tshi vula zwipiḓa zwiswa. Ndi fhedzi vhane vho ḓiṅwalisa vhane ri ḓo kona u vha ṅwalela. Ḓiṅwalise.

Mbudziso dzi anzaho

Naa u vhuyelela u bebiwa zwi hone?

U zwi sumbedza nga saentsi a hu athu vha na muthu o zwi konaho. Fhedzi hu na zwiitea zwi fhiraho zwigidi zwo ṅwalwaho, zwihuluhulu nganea dza vhana vhaṱuku, zwe vhaḓivhi vha si kone u zwi ṱalutshedza nga zwiitisi zwa kawaida. U nanga uri ni tende kha mini, zwi kha inwi.

Naa ni nga humbula nyofho yo fhiraho nga inwi muṋe?

Vhaṅwe vhathu vha a humbula nga vhone vhaṋe: vha kha vhukoma, vha tshi khou elekanya, fhethu ho ḓivheaho nga u thoma. Fhedzi zwi dzikisa na u pfesesea zwavhuḓi na mune wa vhutsila o tshenzhelaho. Sedzani zwiga zwa u humbula dzinyofho dzo fhiraho na tshiṅwalwa ndingo yo fhiraho ndo vha nṋe nnyi – uri ni ḓivhe hani.

Naa u vhuyelela murahu zwi a vhuya?

U vhuyelela murahu ndi mushumo na muhumbulo na maḓipfele. Nga zwiṅwe zwifhinga hu bvelela maḓipfele a maanḓa. Ngauralo zwi a vha zwa ndeme u nanga mune wa vhutsila o tshenzhelaho na u mu vhudza nga ha vhuimo haṋu nga phanḓa. Zwiṅwe zwo engedzeaho: uri u vhuyelela murahu zwi a vhuya hani.

U vhuyelela u bebiwa zwi fhambana hani na u pfulutshela ha mimoya?

Kha luambo lwa ḓuvha na ḓuvha ndi zwi fanaho. Kha vhufilosofi «u pfulutshela ha mimoya» na «metempsychosis» nga zwiṅwe zwifhinga zwi amba u fhira ha mweya hu si fhedzi kha muthu, fhedzi na kha tshipuka.

Ni thoma u vhala nga ha u vhuyelela u bebiwa ngafhi?

Thomani nga bugu dza Ian Stevenson nga ha vhana na nga «Lwendo lwa Mimoya» ya Michael Newton. Nahone kha heḽi siaṱari – nga zwiga zwa u humbula ha vhana na nga ha u vhuyelela murahu.

Ni nga wana hani heyi bugu ya pfunzo hafhu?

Ṅwalani kha u toda «bugu ya u vhuyelela u bebiwa» kana dzina «Reincarnatiopedia». Kana zwi vhe zwavhuḓi, engedzani heḽi siaṱari kha zwiṅwalwa zwaṋu zwa ndeme kana ni ḓiṅwalise.

Vhalani na izwi

• Bugu ya vhaḓivhi

Muvhumbi: Maris Dreshmanis, mureinikarunasiologi, muvambi wa Reincarnatiopedia. Ho ṱolwa: Khubvumedzi 2026.